İlk kuduz aşısını geliştiren Louis Pasteur’un ölüm tarihi olan 28 Eylül, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından “Dünya Kuduz Günü” olarak belirlenmiştir. Bu günde hastalık ile ilgili farkındalığın artırılması ve konunun önemine vurgu yapılması amaçlanmaktadır.
Kuduz 150’den fazla ülkede görülen, aşı ile önlenebilir viral bir hastalıktır. DSÖ verilerine göre her yıl 59.000’in üzerinde insan kuduz nedeni ile kaybedilmektedir. Kuduz virüsü merkezi sinir sistemini enfekte ederek ölüme yol açan bir enfeksiyon etkenidir. Vakaların %95’i Asya ve Afrika kıtasında görülmektedir.
Ülkemizde de her yıl yaklaşık 200.000’nin üzerinde kuduz riskli temas bildirimi yapılmakta olup yılda ortalama 1-2 kuduz vakası görülmektedir (Grafik 1). Kuduz kaynaklı ölümleri önlemede, kuduz riskli temasa maruz kalan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurması ve uygun kuduz önleyici tedavinin (kuduz profilaksi) tam ve gününde yapılması önem arz etmektedir.
Kuduz, enfekte hayvanlardan insanlara bulaşan viral bir hastalık olup tilki, kurt ve çakal gibi yabani memeliler ile köpek, kedi, inek, koyun, keçi ve eşek gibi evcil memeli hayvanlarda görülmektedir. Kuduzun başlıca bulaşma yolu enfekte hayvanların ısırması, enfekte hayvanın salyası ve nöral dokularının bütünlüğü bozulmuş deri veya mukozalar ile temasıyla olabilir. Bu hayvanlar tarafından ısırılma, tırmalanmalarda yara yeri hemen bol su ve sabunla en az 15 dakika süre ile yıkandıktan sonra en yakın sağlık kuruluşuna müracaat edilmelidir. Hekim tarafından kuduz aşısı yapılması uygun görülerek aşı programına alınan kişilerin aşılarını zamanında ve eksiksiz olarak yaptırması büyük önem arz etmektedir. Unutmayalım kuduz hastalığının belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavisi mümkün olmadığından ve genellikle ölümle sonuçlandığından kuduz riskli temas durumunda özellikle yara bakımı ile kuduz aşısı ve antiserumu uygulamaları hayat kurtarıcıdır. Ancak riskli temas sonrasında gerekli tedbirler alındığı zaman hastalığı önlemek mümkündür.
Kuduzdan korunmak için; öncelikle sahipli/sahipsiz tüm kedi ve köpekler kuduza karşı mutlaka aşılanmalıdır. Evcil hayvanların, başıboş ve/veya vahşi hayvanlarla temas etmesine engel olunmalıdır. Böylece kuduza yakalanmış yabani hayvanların kuduz bulaştırması önlenmiş olur. Bakımını üstlendiğiniz kedi ve köpeklere her yıl kuduz aşılarını yaptırarak hayvanlarınızı, kendinizi ve çevrenizdekileri kuduzdan koruyabilirsiniz.
Kuduz Profilaksi Hizmetleri Bakanlığımızın 2019/04 Kuduzla Mücadele ve Profilaksi Uygulamaları doğrultusunda verilmektedir. İlimiz sağlık kuruluşlarına 2026 yılının ilk 8 ayında kuduz riskli teması olan 14.724 kişi başvurmuştur.
Kuduz Aşısı Uygulanan Sağlık Kuruluşlarımız;
1. Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
2. Çukurova Devlet Hastanesi
3. Seyhan Devlet Hastanesi
4. 5 Ocak Devlet Hastanesi
5. Yüreğir Devlet Hastanesi
6. Karşıyaka Devlet Hastanesi
7. Ceyhan Devlet Hastanesi
8. İmamoğlu Devlet Hastanesi
9. Kozan Devlet Hastanesi
10. Feke İlçe Devlet Hastanesi
11. Saimbeyli Şehit Uzman Çavuş Adem Ambarcı İlçe Devlet Hastanesi
12. Tufanbeyli İlçe Devlet Hastanesi
13. Pozantı 80.Yıl Devlet Hastanesi
14. Karaisalı Devlet Hastanesi
15. Aladağ İlçe Devlet Hastanesi
16. Yumurtalık Ek Hizmet Binası
17. Karataş Abdullah Tekin Ek Hizmet Binası